ข้อมูลตรวจสอบ ณ 25 ตุลาคม 2026 02:05 เวลาไทย
วงการวรรณกรรมทั่วโลกกำลังเผชิญกับคำถามสำคัญเกี่ยวกับบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการสร้างสรรค์ผลงาน หลังจากนวนิยายเรื่อง “Donde el agua trabaja” โดย David Silva Rojas ซึ่งได้รับรางวัล International Short Novel Prize Almadía Ventosa-Arrufat มูลค่า 20,000 ยูโร ถูกระบุว่าเขียนด้วย AI ถึง 99% โดยเครื่องมือตรวจจับ Pangram [1] เหตุการณ์นี้ส่งผลให้การนำเสนอหนังสือและทัวร์ของนักเขียนถูกระงับทันที และจุดประกายให้เกิดการทบทวนนโยบายและกติกาการใช้ AI ในการประกวดวรรณกรรมอย่างเร่งด่วน
กรณีนี้ไม่เพียงแต่สร้างความตกใจให้กับสำนักพิมพ์ Almadía และคณะกรรมการตัดสินรางวัลเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความท้าทายที่เพิ่มขึ้นในการแยกแยะผลงานที่สร้างสรรค์โดยมนุษย์ออกจากผลงานที่สร้างโดย AI ซึ่งกำลังกลายเป็นประเด็นร้อนในหลายสาขาอาชีพที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์

นวนิยายต้องสงสัยและการตอบสนองของสำนักพิมพ์
นวนิยาย “Donde el agua trabaja” ของ David Silva Rojas นักเขียนชาวเปรูวัย 46 ปี ได้รับรางวัล International Short Novel Prize Almadía Ventosa-Arrufat และวางจำหน่ายในเม็กซิโก โคลอมเบีย และอาร์เจนตินา ก่อนจะเตรียมเปิดตัวในสเปนเมื่อปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา [1] อย่างไรก็ตาม แผนการทั้งหมดต้องหยุดชะงักลงเมื่อหนังสือพิมพ์ EL PAÍS รายงานว่าเครื่องมือตรวจจับ AI ชื่อ Pangram ระบุว่านวนิยายเรื่องนี้ถูกเขียนขึ้นโดย AI ถึง 99% [1]
สำนักพิมพ์ Almadía ได้ออกแถลงการณ์แสดงจุดยืนว่าความสัมพันธ์ระหว่างนักเขียนและสำนักพิมพ์ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความไว้วางใจ และระบุชัดเจนว่ากฎการประกวดห้ามการใช้ AI ในการเขียนผลงาน [1] แม้ว่าคณะกรรมการตัดสินรางวัลซึ่งประกอบด้วยนักเขียนชื่อดังอย่าง Cristina Rivera Garza, Selva Almada และ Mónica Ojeda จะไม่เคยสงสัยเรื่องการใช้ AI ในระหว่างการอ่านต้นฉบับ แต่เหตุการณ์นี้ทำให้สำนักพิมพ์ต้องทบทวนกระบวนการคัดกรองอย่างละเอียด [1] ทางสำนักพิมพ์กำลังดำเนินการ “ตรวจสอบอย่างละเอียด” และจะเปิดเผยข้อสรุปในภายหลัง โดย Silva Rojas ได้เสนอตัวให้มีการสอบสวนอย่างเต็มที่และพร้อมแสดงหลักฐานกระบวนการเขียนเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ [1]
ความท้าทายของ AI ในวงการสร้างสรรค์
กรณีของ “Donde el agua trabaja” เป็นเพียงหนึ่งในหลายเหตุการณ์ที่สะท้อนถึงความท้าทายที่ AI นำมาสู่โลกแห่งการสร้างสรรค์:
- รางวัล Caine Prize: ก่อนหน้านี้ เรื่องสั้น “The Blue Fighter” โดย Zimbara Che Kundiseza นักเขียนชาวซิมบับเว ซึ่งได้รับรางวัล Caine Prize ก็ถูกเครื่องมือ Pangram ระบุว่าสร้างโดย AI ทั้งหมด ยกเว้นบทกวีบางส่วน [4]
- รางวัล Prix Goncourt: นวนิยาย “C’était ça ou mourir” ของ Thélyson Orélien นักเขียนชาวเฮติ-แคนาดา ถูกถอดออกจากรายชื่อผู้เข้าชิงรางวัล Prix Goncourt ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดของฝรั่งเศส หลังมีข้อกล่าวหาว่าใช้ AI ช่วยเขียน [5] สำนักพิมพ์ของ Orélien ในแคนาดาได้ยืนยันการใช้ AI และยกเลิกสัญญากับนักเขียนแล้ว [5]
- รางวัล Nikon Small World in Motion: Nikon ได้เพิกถอนรางวัลวิดีโอที่เคยคว้าอันดับหนึ่งในการประกวด Small World in Motion หลังจากพบว่ามีการใช้ Generative AI ในผลงาน ซึ่งขัดต่อกติกาการแข่งขัน [3]
- รางวัล Goya Awards: สถาบันภาพยนตร์สเปน (Academia de Cine) ได้ปรับปรุงกฎของรางวัล Goya Awards ครั้งที่ 41 โดยกำหนดให้ผลงานที่ส่งเข้าประกวดต้องมี “การสร้างสรรค์ทางปัญญาที่เป็นต้นฉบับและโดยตรงโดยบุคคลที่มีตัวตน” และต้องมีการเปิดเผยการใช้ AI อย่างชัดเจนในทุกขั้นตอนของการพัฒนาหรือการผลิต [2] อย่างไรก็ตาม ในหมวดเพลงประกอบภาพยนตร์และเพลงต้นฉบับ ห้ามการใช้ AI ทุกประเภทในการสร้างสรรค์ [2]
อนาคตของรางวัลและการสร้างสรรค์ด้วย AI
ในขณะที่หลายองค์กรกำลังพยายามกำหนดขอบเขตและกติกาการใช้ AI ในผลงานสร้างสรรค์ บางส่วนก็เริ่มมองเห็นโอกาสใหม่ ๆ เช่น รางวัล Prix Pascal de Littérature IA ที่เพิ่งเปิดตัวในฝรั่งเศส ซึ่งเป็นรางวัลวรรณกรรมสำหรับผลงานที่เขียนโดยใช้ AI โดยเฉพาะ [5] ผู้เข้าร่วมจะต้องส่งต้นฉบับพร้อมเอกสารทางเทคนิคที่แสดงการใช้เครื่องมืออัลกอริทึมอย่างชัดเจน โดยเน้นย้ำถึงความโปร่งใสในการสร้างสรรค์ [5]
กรณีเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า AI ไม่ใช่เพียงเครื่องมือช่วย แต่กำลังเข้ามามีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงนิยามของ “การสร้างสรรค์” และ “ความเป็นผู้ประพันธ์” อย่างลึกซึ้ง การถกเถียงและปรับปรุงกฎเกณฑ์ต่าง ๆ จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อรักษาสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมและการปกป้องคุณค่าของผลงานที่สร้างสรรค์โดยมนุษย์

เหตุการณ์นวนิยายที่ถูกสงสัยว่าเขียนด้วย AI นี้ได้กระตุ้นให้เกิดการพิจารณาอย่างจริงจังในวงการวรรณกรรมและศิลปะถึงความจำเป็นในการมีเครื่องมือตรวจจับ AI ที่แม่นยำและกติกาที่ชัดเจน [1] แม้ว่าสำนักพิมพ์ Almadía จะยังคงเชื่อมั่นในความสัมพันธ์ระหว่างนักเขียนและสำนักพิมพ์ แต่ก็ยอมรับว่าในอนาคตอาจจำเป็นต้องใช้โปรแกรมวิเคราะห์ AI ควบคู่ไปกับกระบวนการคัดกรองปกติ [1] ความท้าทายนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของรางวัล แต่ยังรวมถึงคุณค่าของงานศิลปะและวรรณกรรมในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทอย่างแยกไม่ออก
แหล่งข้อมูล
- [1] EL PAÍS. El caso de la novela galardonada y presuntamente escrita por IA abre el debate sobre los filtros ante obras inéditas. 24 ตุลาคม 2026. https://elpais.com/cultura/2026-10-24/el-caso-de-la-novela-galardonada-y-presuntamente-escrita-por-ia-abre-el-debate-sobre-los-filtros-ante-obras-ineditas.html
- [2] Premios Goya 2026. La Academia de Cine publica las Bases de la 41 edición de los Premios Goya. 3 มิถุนายน 2026. https://www.premiosgoya.com/41-edicion/articulos/ver/la-academia-de-cine-publica-las-bases-de-la-41-edicion-de-los-premios-goya/
- [3] nerdsify. Nikon เพิกถอนรางวัลวิดีโอกล้องจุลทรรศน์ หลังพบใช้ Generative AI. ไม่ระบุวันที่. https://nerdsify.com/news/nikon-microscopic-video-competition-winner-disqualified-for-using-generative-ai
- [4] vietnam.vn. เกิดข้อถกเถียงเกี่ยวกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในภาพยนตร์ที่ได้รับรางวัล Caine Award. 14 ตุลาคม 2026. https://www.vietnam.vn/th/tranh-cai-ve-nghi-van-su-dung-ai-trong-tac-pham-doat-giai-caine
- [5] vietnam.vn. ฝรั่งเศสเปิดตัวรางวัลวรรณกรรมใหม่สำหรับผลงานที่เขียนโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI). 21 ตุลาคม 2026. https://www.vietnam.vn/th/phap-ra-mot-giai-thuong-van-hok-mai-danh-cho-tak-pham-viet-khung-ai

