ข้อมูลตรวจสอบ ณ 26 ตุลาคม 2026 02:05 เวลาไทย
ท่ามกลางบรรยากาศการแข่งขันทางเทคโนโลยีที่ทวีความเข้มข้นระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน สองมหาอำนาจด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเตรียมการเจรจาเชิงลึกเกี่ยวกับ AI ในเดือนพฤศจิกายนนี้ โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างกลไกการจัดการเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับ AI และกำหนดมาตรฐานร่วมกัน ซึ่งเป็นความพยายามสำคัญในการรักษาเสถียรภาพความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและควบคุมการพัฒนา AI ให้อยู่ภายใต้การควบคุมของมนุษย์ [1], [2], [3]
ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังจากที่รัฐมนตรีต่างประเทศจีน หวัง อี้ ได้เน้นย้ำถึงความรับผิดชอบร่วมกันของทั้งสองประเทศในการพัฒนาและกำกับดูแล AI อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อประโยชน์สุขของมนุษยชาติ [2], [3]

การเจรจา AI ระหว่างสหรัฐฯ-จีน: สร้างกลไกและมาตรฐาน
การเจรจาระหว่างทีมเทคนิคของสหรัฐฯ และจีนกำลังดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง เพื่อสรุปกรอบความร่วมมือด้าน AI ที่เคยประกาศไว้เมื่อเดือนที่แล้ว โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือการจัดตั้งกลไกการสื่อสารเพื่อจัดการกับเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นจาก AI และทำให้การหารือทวิภาคีเป็นสถาบัน [3] การประชุมสุดยอด APEC ที่เมืองเซินเจิ้น ประเทศจีน ในเดือนพฤศจิกายนนี้ ซึ่งจะเป็นการพบกันครั้งที่สามระหว่างประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และอดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ในปีนี้ คาดว่าจะเป็นเวทีสำคัญในการนำเสนอผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมจากความร่วมมือด้าน AI นี้ [3], [5]
รัฐมนตรีต่างประเทศจีน หวัง อี้ ได้กล่าวเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2026 ว่าจีนและสหรัฐฯ ในฐานะประเทศชั้นนำด้าน AI มีทั้งความสามารถและความรับผิดชอบในการพัฒนาร่วมกันและจัดการ AI อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้เทคโนโลยีนี้อยู่ภายใต้การควบคุมของมนุษย์และเป็นประโยชน์ต่อผู้คน [2], [3] เขายังเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการป้องกันความเสี่ยง เพิ่มความร่วมมือ และร่วมกันหารือเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้ได้ทั่วโลก [2]
บริบทของการแข่งขันและทางเลือกของประเทศอื่น ๆ
ในขณะที่สหรัฐฯ และจีนพยายามสร้างความร่วมมือด้าน AI การแข่งขันระหว่างสองมหาอำนาจนี้ยังคงดำเนินไปอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านเทคโนโลยีชิปและโครงสร้างพื้นฐาน AI [1], [4] สหรัฐฯ กำลังพิจารณาข้อจำกัดการส่งออกชิป AI ไปยังประเทศต่าง ๆ เช่น มาเลเซียและไทย เพื่อป้องกันการลักลอบนำเข้าสู่จีน [4] ในทางกลับกัน บริษัทเทคโนโลยีจีนก็กำลังเพิ่มการลงทุนในศูนย์ข้อมูลในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อตอบสนองความต้องการด้านคลาวด์และโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่เพิ่มขึ้น [4]
สถานการณ์นี้ทำให้หลายประเทศ โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ต้องเผชิญกับภาวะลำบากในการเลือกข้างระหว่างสองขั้วอำนาจ AI [1], [4] ผู้เชี่ยวชาญบางรายชี้ว่า โอกาสที่ประเทศต่าง ๆ จะสามารถเลือกได้อย่างอิสระอาจกำลังลดน้อยลง ทำให้ต้องตัดสินใจว่าจะเลือกเทคโนโลยีชิปและ AI ที่ก้าวหน้าที่สุดของสหรัฐฯ หรือเข้าร่วมกับแนวทางของจีน [1] อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยและสมาชิกอาเซียนอื่น ๆ ก็ได้เริ่มหารือเกี่ยวกับกรอบความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัลและ AI ในระดับภูมิภาค เพื่อส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันและนวัตกรรมร่วมกัน [4], [6]

การเจรจาด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีนในเดือนพฤศจิกายนนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง ไม่เพียงแต่เพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจาก AI แต่ยังเพื่อสร้างกลไกที่สามารถรักษาเสถียรภาพในความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนของทั้งสองประเทศ [3] ผลลัพธ์จากการเจรจาและการประชุมสุดยอด APEC จะเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่าสองมหาอำนาจจะสามารถเปลี่ยนจากการแข่งขันไปสู่ความร่วมมือในประเด็นสำคัญนี้ได้อย่างไร และจะส่งผลต่อภูมิทัศน์ AI ทั่วโลก รวมถึงทางเลือกของประเทศอื่น ๆ ในอนาคต
แหล่งข้อมูล
- [1] AP News. As the US and China form AI blocs, countries are increasingly torn between them. 25 ตุลาคม 2026. https://apnews.com/article/china-us-ai-blocs-9974a3e5dc955a93935d131a4aeb8886
- [2] VOV.VN. Trung Quốc và Mỹ thúc đẩy hợp tác quản lý trí tuệ nhân tạo. 23 ตุลาคม 2026. https://vov.vn/the-gioi/trung-quoc-va-my-thuc-day-hop-tac-quan-ly-tri-tue-nhan-tao-post1344177.vov
- [3] Paral. หวัง อี้เรียกร้องความร่วมมือด้านปัญญาประดิเทียมระหว่างจีนและสหรัฐฯ ขณะที่ฟอรัมสงอันฉลองครบรอบปีแรกของโครงการริเริ่มธรรมาภิบาลโลก. 24 ตุลาคม 2026. https://paral.news/a/th/2026-10-24/wang-yi-xiongan-forum-ai-cooperation-2026.html
- [4] Paral. ข้อจำกัดชิปของสหรัฐ, ดาตาเซ็นเตอร์จีน และการเจรจา AI ระหว่างสี จิ้นผิง–โดนัลด์ ทรัมป์ ทำให้ความเป็นกลางของอาเซียนตึงเครียด. 24 ตุลาคม 2026. https://paral.news/a/th/2026-10-24/asean-ai-race-neutrality-liability.html
- [5] MGR Online. จีน-สหรัฐฯ แบ่งโลก AI เป็นสองขั้ว ทำหลายชาติลังเล หวั่นเลือกข้างแล้วเสียประโยชน์. 25 ตุลาคม 2026. https://mgronline.com/around/detail/9690000102685
- [6] Thai Times. Thailand and ASEAN Partners Launch Talks on Regional Digital Economy and Artificial Intelligence Cooperation. 25 ตุลาคม 2026. https://thaitimes.com/thailand-and-asean-partners-launch-talks-on-regional-digital-economy-and-artificial-intelligence-cooperation

