ออสการ์และโกยาเข้มงวด: AI ในภาพยนตร์ต้องโปร่งใสและมนุษย์ยังเป็นหัวใจสำคัญ

/ AI ช่วยสรุปข่าว

ข้อมูลตรวจสอบ ณ 11 พฤศจิกายน 2026 02:05 เวลาไทย

ในขณะที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทในอุตสาหกรรมภาพยนตร์มากขึ้น สถาบันภาพยนตร์ชั้นนำของโลกอย่าง Academy of Motion Picture Arts and Sciences ผู้จัดงานประกาศผลรางวัลออสการ์ และ Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España ผู้จัดงานประกาศผลรางวัลโกยา (Goya Awards) ได้ออกกฎเกณฑ์ใหม่เพื่อควบคุมและสร้างความชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ AI ในผลงานที่ส่งเข้าประกวด โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของความคิดสร้างสรรค์และบทบาทของมนุษย์เป็นหลัก [1], [2]

กฎเกณฑ์ที่ปรับปรุงใหม่นี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของอุตสาหกรรมในการรักษาสมดุลระหว่างการเปิดรับนวัตกรรมทางเทคโนโลยีกับการปกป้องคุณค่าของงานศิลปะที่สร้างสรรค์โดยมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาขาการแสดงและการเขียนบท ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการเล่าเรื่องในภาพยนตร์

มือมนุษย์กำลังเขียนบทด้วยปากกา โดยมีโค้ด AI ช่วยอยู่เบื้องหลัง

กฎเกณฑ์ใหม่ของรางวัลออสการ์: มนุษย์ต้องแสดงและเขียน

Academy of Motion Picture Arts and Sciences ได้ประกาศกฎเกณฑ์ใหม่สำหรับรางวัลออสการ์ โดยระบุอย่างชัดเจนว่าเฉพาะการแสดงที่ “พิสูจน์ได้ว่าดำเนินการโดยมนุษย์” (demonstrably performed by humans) และการเขียนบทที่ “ต้องเป็นผลงานของมนุษย์” (human-authored) เท่านั้นจึงจะมีสิทธิ์ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล [1] การเปลี่ยนแปลงนี้ถือเป็นการปรับปรุงกฎที่ “สำคัญ” (substantive) เพื่อตอบรับกับการเติบโตของการใช้เทคโนโลยี AI

อย่างไรก็ตาม ทาง Academy ไม่ได้ห้ามการใช้ AI ในภาพยนตร์โดยรวม หากผู้สร้างภาพยนตร์ใช้เครื่องมือ AI ในงานของพวกเขา “เครื่องมือเหล่านั้นจะไม่ส่งผลดีหรือผลเสียต่อโอกาสในการได้รับการเสนอชื่อ” [1] Academy ระบุเพิ่มเติมว่า “Academy และแต่ละสาขาจะตัดสินผลงาน โดยคำนึงถึงระดับที่มนุษย์เป็นหัวใจสำคัญของความคิดสร้างสรรค์เมื่อเลือกภาพยนตร์ที่จะมอบรางวัล” [1] นอกจากนี้ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ AI เชิงสร้างสรรค์ (generative AI) ทาง Academy ขอสงวนสิทธิ์ในการขอข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับลักษณะการใช้งานและผู้สร้างที่เป็นมนุษย์ [1]

รางวัลโกยา: ความโปร่งใสและการควบคุมโดยมนุษย์

ในทำนองเดียวกัน Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España ได้อนุมัติกฎเกณฑ์สำหรับรางวัลโกยาครั้งที่ 41 โดยมีการควบคุมที่เข้มงวดมากขึ้นเกี่ยวกับการใช้ AI ในผลงานที่ส่งเข้าประกวด [2] กฎระบุว่า เฉพาะผลงานที่มี “ผู้สร้างสรรค์ที่เป็นบุคคลธรรมดาที่ระบุตัวตนได้” (identifiable physical persons) ผ่าน “การสร้างสรรค์ทางปัญญาที่เป็นต้นฉบับและโดยตรง ด้วยการมีส่วนร่วมของมนุษย์ที่เกี่ยวข้อง” เท่านั้นจึงจะมีสิทธิ์ได้รับรางวัล [2]

การใช้เครื่องมือ AI จะไม่ทำให้การสร้างสรรค์โดยมนุษย์เป็นโมฆะ ตราบใดที่ AI ไม่ได้เข้ามาแทนที่การตัดสินใจเชิงสร้างสรรค์ที่สำคัญ หรือสร้างเนื้อหาศิลปะขั้นสุดท้ายโดยอัตโนมัติ และการควบคุมเชิงสร้างสรรค์ของผลลัพธ์สุดท้ายยังคงเป็นของบุคคลธรรมดาอย่างชัดเจนและมีประสิทธิภาพ [2]

ผลงานที่ส่งเข้าประกวดจะต้องมี “คำประกาศความรับผิดชอบ” (declaración responsable) ที่ระบุอย่างชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ AI เชิงสร้างสรรค์ในทุกขั้นตอนของการพัฒนาหรือการผลิต รวมถึงระบุขั้นตอนที่ใช้ ลักษณะและวัตถุประสงค์ของการใช้ และเครื่องมือที่ใช้ [2] การใช้งานที่อนุญาต ได้แก่ เครื่องมือช่วยเหลือทางเทคนิค, การทำงานอัตโนมัติของกระบวนการและงานซ้ำๆ, การสนับสนุนงานการเพิ่มประสิทธิภาพทางเทคนิคหรือหลังการผลิต และการสร้างวัสดุสำหรับงานภายใน (เช่น moodboards, การทดสอบ, การสำรวจแนวคิด) [2]

อย่างไรก็ตาม ในสาขารางวัลเพลงประกอบภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (Mejor Música Original) และเพลงต้นฉบับยอดเยี่ยม (Mejor Canción Original) จะไม่อนุญาตให้ใช้ AI ในการสร้างสรรค์องค์ประกอบหรือเนื้อเพลงไม่ว่ากรณีใดๆ แม้แต่เป็นเครื่องมือสนับสนุนหรือช่วยเหลือ [2] นอกจากนี้ ในสาขาเพลงต้นฉบับยอดเยี่ยม เสียงร้องหลักต้องเป็นเสียงจริงและบันทึกโดยบุคคลหรือคณะนักร้องประสานเสียงเพื่อภาพยนตร์ที่ส่งเข้าประกวดโดยเฉพาะ [2]

แนวโน้มทั่วโลกและการถกเถียงเรื่อง AI ในงานศิลปะ

การเคลื่อนไหวของออสการ์และโกยาเป็นส่วนหนึ่งของแนวโน้มที่กว้างขึ้นในการกำหนดขอบเขตการใช้ AI ในงานศิลปะและรางวัลต่างๆ ทั่วโลก ก่อนหน้านี้ รางวัลวรรณกรรม Renaudot ในฝรั่งเศสได้ตัดนวนิยายที่ต้องสงสัยว่าใช้ AI ออกจากรายชื่อผู้เข้ารอบสุดท้าย [3] และรางวัลภาพยนตร์ Golden Rooster Awards ของจีนได้จัดตั้งหน่วยงาน AI อย่างเป็นทางการ โดยกำหนดให้ผู้สร้างต้องให้ความยินยอมในการใช้ภาพลักษณ์และผ่านการตรวจสอบทางเทคนิค [4] แม้แต่การประกวดวิดีโอจุลทรรศน์ของ Nikon ก็ได้ตัดสิทธิ์ผู้ชนะอันดับหนึ่งที่ใช้ AI ในการประมวลผลหลังการถ่ายทำ [5]

ในขณะเดียวกัน ก็มีการจัดตั้งรางวัลใหม่ เช่น Prix Pascal de Littérature IA ในฝรั่งเศส เพื่อมอบให้กับผลงานวรรณกรรมที่สร้างสรรค์โดยใช้ AI โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อตั้งคำถามเกี่ยวกับธรรมชาติของงานวรรณกรรมเมื่อมนุษย์และเครื่องจักรเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการสร้างสรรค์ [6]

กลุ่มผู้สร้างภาพยนตร์กำลังทำงานร่วมกัน โดยมีเทคโนโลยี AI ช่วยสนับสนุน

การออกกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนจากสถาบันรางวัลภาพยนตร์ชั้นนำอย่างออสการ์และโกยา แสดงให้เห็นถึงความตระหนักและความพยายามในการรักษาสมดุลระหว่างการยอมรับเทคโนโลยี AI กับการปกป้องคุณค่าของความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ในงานศิลปะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาขาที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และความเป็นมนุษย์โดยตรง เช่น การแสดงและการเขียนบท

ในอนาคต เราอาจเห็นกฎเกณฑ์ที่ละเอียดและเฉพาะเจาะจงมากขึ้นในอุตสาหกรรมต่างๆ เพื่อรองรับการพัฒนาอย่างรวดเร็วของ AI ในขณะที่ยังคงให้ความสำคัญกับบทบาทของมนุษย์ในฐานะผู้สร้างสรรค์หลัก ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการรักษาคุณค่าและความหมายของรางวัลและงานศิลปะ

แหล่งข้อมูล