การเติบโตของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้ขยายขอบเขตจากการประมวลผลเชิงวิเคราะห์ เข้าสู่พื้นที่ของความคิดสร้างสรรค์ ศิลปะ และการแสดงสดอย่างรวดเร็ว ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นทั้งในระดับสากลและในประเทศไทย ผ่านการผสมผสานระหว่างฝีมือมนุษย์ Generative AI และเทคโนโลยีหุ่นยนต์ ซึ่งกำลังท้าทายกรอบความเข้าใจเดิมเกี่ยวกับนิยามของงานศิลป์และกระบวนการผลิตสื่อ [1], [2]
ความเคลื่อนไหวสำคัญแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ AI ในหลายมิติ ตั้งแต่การแข่งขันหุ่นยนต์ฮิวมานอยด์ นิทรรศการศิลปะร่วมสมัย โครงการประกวดภาพยนตร์ ตลอดจนประเด็นถกเถียงทางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิ์และลิขสิทธิ์ในผลงานที่สร้างโดยอัลกอริทึม [2], [3], [5]

นิทรรศการและโครงการ AI Film ยกระดับศักยภาพวงการสื่อไทย
ในประเทศไทย หน่วยงานด้านวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ได้ร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อผลักดันการใช้ AI ในงานศิลปะและภาพยนตร์ ตัวอย่างสำคัญคือความร่วมมือระหว่างสมาคมเทคโนโลยีและศิลปะสิเนมาตอกราฟฟี (AICAT) หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) และพันธมิตร จัดนิทรรศการ SYNTHETIC MUSES 2.0 ซึ่งผสานฝีมือคนเข้ากับ Generative AI ในบริบทสังคมไทย พร้อมกิจกรรมเสวนาและเวิร์กช็อป เช่น Prompt Engineering และ AI 3D [2]
ขณะเดียวกัน สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ร่วมกับ FabCafe Bangkok และเครือข่ายอุตสาหกรรม ได้จัดโครงการ AIFX: AI Film Competition เพื่อสนับสนุนบุคลากรในวงการภาพยนตร์ไทยให้ประยุกต์ใช้ AI ตลอดกระบวนการผลิต ตั้งแต่การพัฒนาแนวคิด การเขียนบท การสร้างสตอรีบอร์ด การตัดต่อ จนถึงการนำเสนอผลงานรอบสุดท้าย [6]
นอกจากนี้ การใช้งาน Generative AI ผ่านคำสั่ง Prompt ยังกลายเป็นเครื่องมือเปิดโอกาสทางการศึกษาที่ช่วยให้เด็กและผู้สร้างสรรค์รุ่นใหม่ได้ทดลองสร้างสรรค์ผลงานศิลปะในรูปแบบใหม่ [4]
ความก้าวหน้าด้านหุ่นยนต์และการประมูลศิลปะ AI ในระดับโลก
ในระดับนานาชาติ เทคโนโลยีหุ่นยนต์ฮิวมานอยด์และการประยุกต์ใช้ AI ได้รับความสนใจอย่างแพร่หลาย เช่น รายงานการแข่งขัน World Humanoid Robot Games ที่กรุงปักกิ่ง และการสาธิตในไต้หวัน ซึ่งสะท้อนถึงการพัฒนาด้านความเร็ว การทรงตัว และการควบคุม อย่างไรก็ตาม ยังพบข้อจำกัดทางเทคนิคในการใช้งานจริง เช่น กรณีหุ่นยนต์บางตัวหยุดชะลอหรือชนอุปกรณ์ระหว่างการแข่งขัน ซึ่งเป็นจุดที่ต้องปรับปรุงแก้ไขต่อไป [1]
ในฝั่งงานศิลปะเชิงทดลอง หุ่นยนต์ศิลปิน Ai-Da ได้สร้างกระแสความสนใจจากการวาดภาพเหมือนบุคคลสำคัญบนเวทีระดับสากล เช่น องค์การสหประชาชาติ (UN) และการนำผลงานออกประมูลในตลาดต่างประเทศ ซึ่งนำไปสู่การถกเถียงอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับบทบาทของหุ่นยนต์และคุณค่าของงานศิลปะ [3]
กรอบกฎหมายและการทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์กับ AI
ประเด็นเรื่องลิขสิทธิ์และสิทธิ์ความเป็นเจ้าของผลงานศิลปะที่สร้างด้วย AI เป็นอีกหัวข้อสำคัญที่ได้รับการหารือ เนื่องจากกฎหมายลิขสิทธิ์ดั้งเดิมรับรองเฉพาะผลงานที่สร้างสรรค์โดยมนุษย์ ทำให้ต้องมีการวางกรอบการทำงานร่วมกัน (Co-creation) ระหว่างมนุษย์และ AI ให้ชัดเจนขึ้น [5]
แนวโน้มเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า AI ในงานสร้างสรรค์ กำลังพัฒนาจากการเป็นเพียงเครื่องมือทดลอง ไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตจริง โดยผู้เกี่ยวข้องยังคงต้องพิจารณาเงื่อนไขทางเทคนิค ข้อจำกัดด้านลิขสิทธิ์ และจริยธรรมควบคู่กันไป [2], [5]

โดยสรุป การนำ AI มาใช้ในงานศิลปะ หุ่นยนต์ และอุตสาหกรรมภาพยนตร์ สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของวงการสร้างสรรค์ ทั้งในไทยและต่างประเทศ การเรียนรู้การใช้งานอย่างเข้าใจและการกำหนดกรอบทางกฎหมายที่เหมาะสม จะเป็นกุญแจสำคัญในการต่อยอดนวัตกรรมควบคู่กับการรักษาคุณค่าของความคิดสร้างสรรค์ในอนาคต [2], [5], [6]
แหล่งข้อมูล
- [1] Thai PBS – รายงานการแข่งขันหุ่นยนต์ฮิวมานอยด์ World Humanoid Robot Games และการสาธิตในไต้หวัน: https://www.thaipbs.th/news/content/509785?utm_source=openai
- [2] AICAT – รายละเอียดนิทรรศการ SYNTHETIC MUSES 2.0: https://www.aicat.or.th/th/projects/synthetic-muses?utm_source=openai
- [3] ไทยรัฐออนไลน์ – หุ่นยนต์ศิลปิน Ai-Da และประเด็นประมูลภาพ: https://www.thairath.co.th/news/foreign/2871203?utm_source=openai
- [4] Thai PBS – บทบาท AI ต่อการเรียนรู้ศิลปะของเด็ก: https://www.thaipbs.or.th/news/content/318221?utm_source=openai
- [5] Thai PBS NOW – ประเด็นลิขสิทธิ์ในงานศิลปะ AI และการสร้างสรรค์ร่วม: https://www.thaipbs.or.th/now/content/264?utm_source=openai
- [6] CEA – โครงการ AIFX: AI Film Competition: https://www.cea.or.th/th/news-updates/AIFX?utm_source=openai

