AI Deepfake ปลุกปั่นการเมือง: กรณีศึกษาจากไทยและไต้หวัน

/ AI ช่วยสรุปข่าว

ข้อมูลตรวจสอบ ณ 11 พฤศจิกายน 2026 14:05 เวลาไทย

เทคโนโลยี AI ที่ก้าวหน้าอย่างรวดเร็วได้กลายเป็นเครื่องมือใหม่ในการสร้างและเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบททางการเมือง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความเข้าใจของสาธารณะและความน่าเชื่อถือของกระบวนการประชาธิปไตย ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา มีรายงานกรณีการใช้ภาพและวิดีโอที่สร้างโดย AI เพื่อปลุกปั่นทางการเมืองเกิดขึ้นทั้งในประเทศไทยและไต้หวัน สะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายที่เพิ่มขึ้นสำหรับผู้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการรับมือกับภัยคุกคามจาก Deepfake และ AI-generated content

ภาพแนวคิดมือถือแว่นขยายตรวจสอบความผิดปกติของภาพ AI บนหน้าจอ

กรณี Deepfake ปลุกปั่นการชุมนุมในไทย

เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2026 ได้มีการเผยแพร่ภาพบนโซเชียลมีเดียที่อ้างว่าเป็นเหตุการณ์มวลชนชุมนุมบริเวณหน้าทำเนียบรัฐบาล เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลลดภาระค่าครองชีพและราคาน้ำมัน ภาพดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างมาก มียอดกดถูกใจกว่า 120,000 ครั้ง [thaipbs.or.th].

อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบโดย [thaipbs.or.th] และ [thaipbs.or.th] พบว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI โดยมีข้อสังเกตหลายประการ:

  • การตรวจสอบด้วยเครื่องมือ AI: เว็บไซต์ Hive Moderation ระบุว่าภาพมีแนวโน้มสูงถึง 99.9% ที่จะสร้างขึ้นด้วย AI และอาจเป็น AI ของ ChatGPT นอกจากนี้ เครื่องมือตรวจสอบ AI ของ OpenAI ยังพบว่าภาพมีลายน้ำดิจิทัลที่ระบุว่าถูกสร้างขึ้นด้วยเครื่องมือ AI ของ OpenAI [thaipbs.or.th].
  • ความผิดปกติของภาพ: เมื่อนำภาพมาเปรียบเทียบกับภาพทำเนียบรัฐบาลจริง พบรายละเอียดของอาคารและองค์ประกอบที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน นอกจากนี้ ยังพบความผิดปกติของรายละเอียดภายในภาพ เช่น แขนและใบหน้าของบุคคลที่บิดเบี้ยวไม่สมจริง รวมถึงมือของผู้ชุมนุมที่ถือธงมีลักษณะผิดรูปและนิ้วมือผิดสัดส่วน ซึ่งเป็นจุดผิดปกติที่มักพบในภาพที่สร้างด้วย AI [thaipbs.or.th].
  • การผสมผสานข้อมูล: นอกจากภาพ AI แล้ว ยังพบว่ามีการนำคลิปวิดีโอที่อ้างว่าเป็นการประท้วงขนาดใหญ่ในประเทศไทยมาเผยแพร่ ซึ่งจากการตรวจสอบพบว่ามีการนำฟุตเทจจากการประท้วงในรัฐมณีปุระ ประเทศอินเดีย เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2026 และภาพจากการชุมนุมทางการเมืองในประเทศไทยเมื่อปี 2025 มาผสมผสานกัน [thaipbs.or.th].

การเลือกตั้งไต้หวันกับภัย Deepfake

ในประเทศไต้หวัน คณะกรรมการการเลือกตั้งกลาง (CEC) ได้ออกประกาศเตือนประชาชนเกี่ยวกับเนื้อหาที่สร้างโดย AI ซึ่งออกแบบมาเพื่อมีอิทธิพลต่อการเลือกตั้งเก้าในหนึ่งเดียวที่จะจัดขึ้นในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2026 [taipeitimes.com].

มีการตรวจพบวิดีโอ Deepfake หลายรายการที่มุ่งเป้าไปที่การใส่ร้ายนาย Puma Shen ผู้สมัครนายกเทศมนตรีไทเปจากพรรค DPP โดยมีวิดีโอหนึ่งอ้างว่านาย Shen ได้รับค่านายหน้าจากการขายอาวุธของสหรัฐฯ ให้กับไต้หวัน [taipeitimes.com]. แม้ว่ากระทรวงกิจการดิจิทัลจะสามารถลบวิดีโอ Deepfake ออกได้ภายใน 73 นาที แต่ข้อมูลที่บิดเบือนก็ถูกเผยแพร่ไปอย่างกว้างขวางเป็นเวลาเจ็ดวันก่อนที่จะถูกนำลง [taipeitimes.com].

สำนักงานสืบสวนคดีอาญา (CIB) ของไต้หวันได้บันทึกคดีที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลเท็จและวิดีโอ Deepfake ในการเลือกตั้งเก้าในหนึ่งเดียวแล้ว 219 คดี โดยมีการส่งเรื่อง 134 คดีและผู้ต้องสงสัย 176 คนไปยังหน่วยงานตุลาการ CIB ได้เสริมสร้างขีดความสามารถในการสืบสวนทางเทคโนโลยี โดยใช้การตรวจจับ Deepfake ด้วย AI การพิสูจน์หลักฐานดิจิทัล และการวิเคราะห์ข้อมูลข่าวกรองทางไซเบอร์ เพื่อตรวจสอบและติดตามแหล่งที่มาของเนื้อหาที่อาจผิดกฎหมาย [udn.com].

รัฐมนตรีกระทรวงกิจการดิจิทัลของไต้หวันระบุว่า วิดีโอ Deepfake จำนวนมากมาจากบัญชีในต่างประเทศ และถูกกดไลก์และแชร์โดยบัญชีบอท [taipeitimes.com]. Meta ได้กำหนดให้ผู้ใช้ต้องติดป้ายกำกับเนื้อหาที่สร้างโดย AI และทางกระทรวงฯ ได้ขอให้ Meta, Google และ Line สแกนเนื้อหาบนแพลตฟอร์มของตนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อหาเนื้อหา AI ที่ไม่ได้ติดป้ายกำกับอย่างเหมาะสม ผู้ใช้ที่ไม่ติดป้ายกำกับเนื้อหาที่สร้างโดย AI อาจต้องเผชิญกับผลทางกฎหมาย [taipeitimes.com].

ภาพประกอบโล่ดิจิทัลปกป้องหีบเลือกตั้งหรือกลุ่มคน สื่อถึงการป้องกัน Deepfake ในประชาธิปไตย

กรณีศึกษาจากทั้งประเทศไทยและไต้หวันชี้ให้เห็นถึงความเร่งด่วนในการพัฒนามาตรการเพื่อรับมือกับ Deepfake และ AI-generated content ที่ใช้ในการปลุกปั่นทางการเมือง การตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียด การใช้เครื่องมือตรวจจับ AI หลายแพลตฟอร์ม และการประสานงานกับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง นอกจากนี้ การให้ความรู้แก่ประชาชนในการสังเกตความผิดปกติของภาพและวิดีโอ การตรวจสอบแหล่งที่มา และการไม่ส่งต่อข้อมูลที่ไม่ได้รับการยืนยัน ก็เป็นบทบาทสำคัญในการป้องกันการแพร่กระจายของข้อมูลบิดเบือน เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของข้อมูลและกระบวนการประชาธิปไตย

แหล่งข้อมูล