ภาพรวมอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ในช่วงปี 2025 ถึง 2026 กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างครั้งใหญ่ หลังเงินทุนไหลเข้าสู่ระบบนิเวศ AI อย่างต่อเนื่องในระดับร้อยพันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีปัจจัยขับเคลื่อนหลักจากการระดมทุนรอบใหญ่ (Mega-deals) การปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์การควบรวมและซื้อกิจการ (M&A) รวมถึงผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างค่าจ้างและตลาดแรงงานทั่วโลก [1], [2]
ข้อมูลล่าสุดจากรายงานระดับโลกทั้ง OECD, Stanford HAI และ PwC สะท้อนว่า อุตสาหกรรมกำลังก้าวข้ามจากการพัฒนา AI ทั่วไป ไปสู่การประยุกต์ใช้งานจริงในภาคอุตสาหกรรมเฉพาะทาง (Industry-specific AI) พร้อมกับการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและคลังข้อมูลขนาดใหญ่ ซึ่งต้องแลกมาด้วยต้นทุนดำเนินงานที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ [1], [2], [3]
1. การระดมทุนระดับ Mega-Deals และกลยุทธ์ M&A แบบซื้อทั้งกิจการ
การลงทุน AI ในช่วงที่ผ่านมาเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยรายงานจาก OECD ชี้ให้เห็นว่าข้อตกลงการระดมทุนขนาดใหญ่ที่มีมูลค่ามากกว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ Mega-deals คิดเป็นสัดส่วนหลักของเงินลงทุนรวมในอุตสาหกรรม ซึ่งอาจสูงถึงหลักร้อยพันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเน้นหนักไปที่การสร้างโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) และแพลตฟอร์ม AI ขนาดใหญ่ [1]
สอดคล้องกับรายงาน AI Index จาก Stanford HAI ที่พบว่าจำนวนบริษัทสตาร์ทอัป AI หน้าใหม่ที่ได้รับเงินทุนเพิ่มขึ้นอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งเป็นการลงทุนเพื่อจัดหาทรัพยากรประมวลผลสูงและคลังข้อมูลสำหรับการฝึกโมเดล [2] ขณะเดียวกัน ในด้านการควบรวมและซื้อกิจการ (M&A) ตลาดได้เปลี่ยนรูปแบบจากการเข้าซื้อหุ้นบางส่วน มาเป็นการซื้อกิจการทั้งบริษัท (Full acquisitions) เพื่อเข้าควบคุมแพลตฟอร์ม โครงสร้างข้อมูล และเทคโนโลยีสำคัญอย่าง Agentic AI หรือ AI Infrastructure ตัวอย่างสำคัญคือการที่ IBM เข้าซื้อกิจการ Confluent มูลค่า 11 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ [4], [5]
นอกจากนี้ รายงานจาก CB Insights และ AI Markets ยังระบุว่า การซื้อขายบริษัทในกลุ่ม AI มักมีการเปิดเผยราคาลดลง แสดงถึงการดำเนินงานที่เป็นมืออาชีพและมุ่งเน้นคุณค่าทางเทคนิคเชิงยุทธศาสตร์ อย่างไรก็ตาม ค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน ทรัพยากรบุคคล และศูนย์ข้อมูล (Data Centers) ยังคงเป็นแรงกดดันสำคัญต่อระยะเวลาคืนทุนขององค์กร [3], [6]
2. โครงสร้างตลาดแรงงานรูปแบบสองทาง (Two-Paths) และผลกระทบต่อค่าจ้าง
การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของการลงทุน AI ส่งผลกระทบอย่างชัดเจนต่อตลาดแรงงานทั่วโลก โดยรายงาน PwC 2026 Global AI Jobs Barometer เผยว่า ตลาดแรงงานกำลังเกิดปรากฏการณ์แบบสองทาง (Two-paths) ซึ่งแบ่งกลุ่มงานออกเป็นสองรูปแบบหลัก [7]:
- กลุ่มงาน Professionalised: เป็นอาชีพที่ต้องใช้ทักษะความเชี่ยวชาญเฉพาะทางระดับเข้มข้นร่วมกับ AI เช่น รังสีแพทย์ (Radiologists) และผู้สรรหาบุคลากร (Recruiters) ซึ่งมีความต้องการในตลาดสูงและได้รับการปรับเพิ่มอัตราค่าจ้าง (Wage premium) อย่างชัดเจน [7]
- กลุ่มงาน Democratised: เป็นกลุ่มงานที่ AI เข้ามาทำให้บุคคลทั่วไปสามารถใช้งานและทำงานแทนได้ง่ายขึ้น ส่งผลให้การเติบโตของตำแหน่งงานและค่าจ้างปรับตัวช้ากว่าอย่างเห็นได้ชัด [7]
ข้อมูลจาก Stanford AI Index และสำนักข่าว Axios ในปี 2026 ยืนยันตรงกันว่า ผลกระทบด้านการจ้างงานและค่าจ้างกระจายตัวไม่เท่าเทียมกัน โดยขึ้นอยู่กับระดับการเปิดรับหรือการเผชิญหน้ากับเทคโนโลยี AI (AI exposure) ของแต่ละอุตสาหกรรมและภูมิภาค ซึ่งทำให้ภาคเอกชนและภาครัฐต้องปรับตัวกับการจัดโครงสร้างตำแหน่งงานใหม่ [8], [9]
การเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรม AI ช่วงปี 2025–2026 แสดงให้เห็นว่า การลงทุน AI ไม่ได้หยุดอยู่แค่การพัฒนาโมเดลพื้นฐาน แต่เป็นการแข่งขันด้านโครงสร้างพื้นฐาน การครอบครองทรัพยากรผ่านการควบรวมกิจการแบบเบ็ดเสร็จ และการนำไปใช้จริงในภาคธุรกิจเฉพาะทาง แม้ต้นทุนการรันโมเดลและค่าพลังงานจะยังคงเป็นท้าทายใหญ่ แต่การปรับตัวขององค์กรยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง
ในฝั่งของแรงงาน ความเหลื่อมล้ำทางทักษะจะกลายเป็นปัจจัยชี้ขาดสำคัญ ผู้ที่พัฒนาทักษะ AI เชิงลึกในสายอาชีพเฉพาะทางจะมีโอกาสเติบโตสูงทั้งในแง่สภาพงานและอัตราตอบแทน ขณะที่องค์กรและภาครัฐจำเป็นต้องจับตาดูการเปลี่ยนแปลงของตลาดงานอย่างใกล้ชิดเพื่อเตรียมความพร้อมรับมือกับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ในอนาคต
แหล่งข้อมูล
- [1] OECD, Venture Capital Investments in Artificial Intelligence Through 2025, oecd.org
- [2] Stanford HAI, AI Index Report 2025, hai.stanford.edu
- [3] CB Insights, AI Trends 2025 Report, cbinsights.com
- [4] Race to AGI, State of AI Deals Report, racetoagi.org
- [5] Hampleton Partners, Artificial Intelligence M&A Report, hampletonpartners.com
- [6] AI Markets, AI M&A: Why 2025 Was Just the Opening Move, aimarkets.group
- [7] PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer, pwc.com
- [8] Stanford HAI, 2026 AI Index Report Economy Section, hai.stanford.edu
- [9] Axios, AI Jobs Pay and Market Exposure Report, 2026, axios.com