ข้อมูลตรวจสอบ ณ 27 ตุลาคม 2026 14:05 เวลาไทย
ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังก้าวสู่บทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระดับโลก โดยล่าสุดกลุ่มประเทศอาเซียนได้เริ่มหารือเกี่ยวกับกรอบความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัลและ AI รวมถึงการจัดตั้งเครือข่ายความปลอดภัย AI อย่างเป็นทางการ เพื่อรับมือกับความท้าทายและส่งเสริมการใช้นวัตกรรม AI อย่างรับผิดชอบและปลอดภัยในภูมิภาค
อาเซียนเดินหน้าสร้างเครือข่ายความปลอดภัย AI (ASEAN AI Safe)
เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2026 ที่สิงคโปร์ มีการจัดประชุมโต๊ะกลมแบบปิดในหัวข้อ “ความปลอดภัยของ AI ทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: ความคืบหน้า ลำดับความสำคัญ และแนวทาง” โดยสถาบัน AI Asia Pacific Institute (AIAPI) ซึ่งมีผู้แทนจากหน่วยงานรัฐบาล สถาบันการศึกษา หน่วยงานวิจัย และองค์กรระหว่างประเทศเข้าร่วม การหารือนี้เน้นย้ำถึงการนำ AI มาใช้ในภูมิภาคอย่างรวดเร็ว และความจำเป็นเร่งด่วนสำหรับกรอบธรรมาภิบาล การประเมินความเสี่ยงที่น่าเชื่อถือ และกลไกความรับผิดชอบที่เข้มแข็งขึ้น [aiasiapacific.org]
การประชุมยังได้สำรวจภูมิทัศน์ธรรมาภิบาล AI ที่กำลังพัฒนาในอาเซียน โดยตระหนักถึงความหลากหลายของแนวทางการกำกับดูแลในแต่ละประเทศ และความสำคัญของการพัฒนากฎเกณฑ์ระดับภูมิภาคที่สอดคล้องกัน แต่ยังคงความยืดหยุ่นในการนำไปปฏิบัติในระดับประเทศ [aiasiapacific.org] ในการนี้ มีการพูดถึงโอกาสในการเสริมสร้างความร่วมมือผ่านกลไกต่างๆ เช่น เครือข่ายความปลอดภัย AI ของอาเซียน (ASEAN AI Safety Network) และคณะทำงานอาเซียนว่าด้วยธรรมาภิบาล AI (ASEAN Working Group on AI Governance) [aiasiapacific.org]
ทั้งนี้ เครือข่ายความปลอดภัย AI ของอาเซียน (ASEAN AI Safe) ได้รับการประกาศจัดตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2025 ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 47 ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถของอาเซียนด้านความปลอดภัย AI ผ่านการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด ส่งเสริมความร่วมมือแบบสหสาขาวิชาชีพ พัฒนาความร่วมมือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่าย และส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรมด้านความปลอดภัย AI [asean.org] เครือข่ายนี้จะดำเนินการบนพื้นฐานความสมัครใจและไม่มีผลผูกพัน และจะทำงานร่วมกับกลไกอาเซียนที่มีอยู่ เช่น ADGSOM และ WG-AI [asean.org]
ไทยและอาเซียนหารือกรอบเศรษฐกิจดิจิทัลและ AI
ประเทศไทยและประเทศสมาชิกอาเซียนได้เริ่มหารือเกี่ยวกับกรอบใหม่สำหรับมาตรฐานเศรษฐกิจดิจิทัลและความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์ [thaitimes.com] ความริเริ่มนี้มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันระดับภูมิภาคและกระตุ้นนวัตกรรมร่วมกันในภาคเทคโนโลยีของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ [thaitimes.com]
ประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในการประชุมโต๊ะกลมที่สิงคโปร์คือความสำคัญของการทำให้ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนา มีส่วนร่วมอย่างมีความหมายในการกำหนดธรรมาภิบาล AI และมาตรฐานความปลอดภัยระดับนานาชาติ [aiasiapacific.org] ซึ่งรวมถึงโอกาสในการมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดกับสหประชาชาติ ผ่านการเสวนา Global Dialogue on AI Governance เพื่อให้มั่นใจว่าลำดับความสำคัญของภูมิภาคสอดคล้องกับความพยายามระดับนานาชาติ [aiasiapacific.org]
ความเคลื่อนไหวระดับโลกและบทบาทของสิงคโปร์
ในขณะที่อาเซียนกำลังเสริมสร้างความร่วมมือภายในภูมิภาค ก็มีการผลักดันให้เกิดกรอบการกำกับดูแล AI ระดับโลกเช่นกัน เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2026 นายวิเวียน บาลากฤษณัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของสิงคโปร์ ได้เสนอให้จัดตั้งกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยความปลอดภัยของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการอภิปรายทั่วไปของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ [vietnam.vn] เขาระบุว่าการเรียกร้องให้ชะลอการพัฒนา AI นั้นสายเกินไปแล้ว และสิ่งที่จำเป็นคือการจัดตั้งสถาบันที่สามารถกำหนดมาตรการป้องกันและมาตรฐานเพื่อควบคุมเทคโนโลยีใหม่ๆ [vietnam.vn]
ข้อเสนอของสิงคโปร์คล้ายกับอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยอาจอยู่ในรูปแบบของสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่ครอบคลุม ซึ่งจะช่วยวางหลักการพื้นฐาน สถาบันความร่วมมือ และสร้างกรอบสำหรับการดำเนินการร่วมกันในระดับนานาชาติ [vietnam.vn] การเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการแข่งขันด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีน และข้อเรียกร้องให้มีการกำกับดูแลระดับโลกที่ขยายวงกว้างขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นว่ารัฐบาลและผู้เชี่ยวชาญกำลังผลักดันให้มีข้อตกลงระดับโลกที่เป็นทางการมากขึ้น [paral.news]
การที่อาเซียนเร่งจัดตั้งเครือข่ายความปลอดภัย AI และหารือกรอบความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัลและ AI แสดงให้เห็นถึงความตระหนักในศักยภาพและความเสี่ยงของเทคโนโลยีนี้ การสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคจะช่วยให้อาเซียนมีเสียงที่แข็งแกร่งขึ้นในการกำหนดมาตรฐานและธรรมาภิบาล AI ในระดับโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีการผลักดันให้เกิดกรอบการกำกับดูแล AI ระหว่างประเทศที่ชัดเจนขึ้นจากสหประชาชาติและประเทศสมาชิก การพัฒนาเหล่านี้จะมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างอนาคตที่ AI สามารถเป็นประโยชน์ต่อสังคมได้อย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ
แหล่งข้อมูล
- AI Asia Pacific Institute. (2026, October 22). AIAPI Participates in UN Roundtable on AI Safety in Southeast Asia. [aiasiapacific.org](https://aiasiapacific.org/2026/10/22/aiapi-participates-in-un-roundtable-on-ai-safety-in-southeast-asia/)
- ASEAN. (2025, October 26). DECLARATION ON THE ESTABLISHMENT OF AN ASEAN AI SAFETY NETWORK (ASEAN AI SAFE). [asean.org](https://asean.org/wp-content/uploads/2025/10/11.-Declaration-on-the-Establishment-of-an-ASEAN-AI-Safe.pdf)
- Paral. (2026, October 3). ธรรมาภิบาล AI ก้าวสู่ระดับสถาบัน ขณะที่การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ-จีน และข้อเรียกร้องให้มีการกำกับดูแลระดับโลกขยายวง. [paral.news](https://paral.news/a/th/2026-10-03/ai-governance-institutionalisation.html)
- Thai Times. (2026, October 27). Thailand and ASEAN Partners Launch Talks on Regional Digital Economy and Artificial Intelligence Cooperation. [thaitimes.com](https://thaitimes.com/thailand-and-asean-partners-launch-talks-on-regional-digital-economy-and-artificial-intelligence-cooperation)
- VietnamPlus. (2026, September 27). สิงคโปร์เสนอให้มีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยความปลอดภัยของปัญญาประดิษฐ์. [vietnam.vn](https://www.vietnam.vn/th/singapore-de-xuat-mot-cong-uoc-khung-cua-lien-hop-quoc-ve-an-toan-ai)